Το έθιμο » ΛΕΙΔΙΝΟΣ » στην ΑΙΓΙΝΑ

lidinos.jpgΟ Μορφωτικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Κυψέλης σε συνεργασία με τον Δήμο Αίγινας οργανώνουν και εφέτος το Κυψελιώτικο έθιμο του » ΛΕΙΔΙΝΟΥ»
Η εκδήλωση θα γίνει την Κυριακή 9 Σεπτεμβρίου 2007 ώρα 7 μ.μ. στο ποοαύλιο του Δημοτικού Σχολείου της Κυψέλης.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει

1. Αναβίωση του Εθίμου με σύντομη Θεατρική πράξη από ομάδα κυριών του Συλλόγου και παιδιών του Χορευτικού Τμήματος

2. Ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί από τα χορευτικά τμήματα του Μορφωτικού- Πολιτιστικού Συλλόγου Κυψέλης
Για φωτογραφικο υλικό » κλίκ» στην εικόνα

ΛΕΙΔΙΝΟΣ

( ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΤΟΥ ΕΘΙΜΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΚΥΨΕΛΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ

Ο Λειδινός είναι ένα φθινοπωρινό αγροτικό, φαλλικό έθιμο, με συμβολικό χαρακτήρα καi διάχυτο το περίφημο σατυρικό πνεύμα του Διονύσου, που από αρχαιοτάτων χρόνου μέχρι και σήμερα αναβιώνει στην Κυψέλη της Αίγινας. Ημέρα αναβίωσης του εθίμου ήταν η 14η Σεπτέμβρη, ημέρα της ανύψωσης του τιμίου Σταυρού Αυστηρά ως ημερομηνία αναβίωσης η 14η επιλέγεται η πλησιέστερα δυνατή προς την 14η και πριν την έναρξη.
Αυτή λοιπόν ήταν σπουδαία ημέρα για του Αιγινήτες, γιατί συμβόλιζε το τέλος των εαρινών και θερινών εργασιών την αρχή των φθινοπωρινών και χειμερινών καθώς και την παύση διαφόρων συνηθειών τους.
Μια απ’ όλες τις συνήθειες ήταν το Λειδινό. Το Λειδινό ή Δειλινό κατά το Αιγινήτικο γλωσσικό ιδίωμα ήταν ένα μικρό γεύμα που έπαιρναν οι Αιγινήτες κατά το δείλι. Ήταν λιτό και περιελάμβανε λίγο τυρί ή ελιές, σκόρδο, κουλούρες κρίθινες και κρασί ρετσίνα. Αυτό το μικρό γεύμα που ήταν απαραίτητο ειδικά για τους εργάτες, άρχιζε από τα μέσα Μαρτίου και έπαυε στις 14 Σεπτεμβρίου. Όταν λοιπόν έπαυε έπρεπε να τελεοτεί κάτι σαν να επρόκειτο περί θανάτου κάποιου έμψυχου όντος, που να παριστάνει και να εικονίζει τονπραγματικό θάνατο.
Έτσι οι γυναίκες του χωριού μαζεύονταν, κατασκεύαζαν μια πλαγκώνα (ένα ανδρικό ομοίωμα) που το παρουσιαστικό του έδειχνε ενα νέο της αγροτιάς με ντρίλινα ρούχα που τα γέμιζαν με άχυρο, το οποίο συμβόλιζε την Εποχή της συγκομιδής. Το κεφάλι του το
σχημάτιζαν με Αιγινήτικο κανάτι και το ζωγράφιζαν με κάρβουνο για να παραστήσουν το στόμα, μύτη, μάτια κ.λ.π. Τον στόλιζαν με σταχια, βασικούς και άλλα λουλούδια. Του φορούσάν τραγιάσκα. Απαραιτήτως του έβαζαν γεννητικά όργανα (ένα γουδοχέρι με δύο
μικρά ρόδια) ως ένδειξη της διαιώνισης και αναπαραγωγής της ζωικής & φυτικής ύπαρξης.
Τον ξάπλωναν σ’ ένα τραπέζι. Γύρω του έβαζαν διάφορα αφιερώματα. Φυτρωμένα αράκια, στάρι και φακές που συμβόλιζαν τους κήπους του Άδωνη. Αγροτικά εργαλεία, δρεπάνια, καλάθια και καλάμια που συμβόλίζαν τις λαμπάδες που άναβαν στους νεκρούς.
Γύρω από το τραπέζι και εν χορώ οι γυναίκες που μοιρολογούσαν με το εξής τραγούδι:
Λειδινέ μου – Λειδινέ μου,
τσάι κλισαρομένε μου.
Όπου σε κλισαρώσανε με την ψιλή κλισάρα.
τσάι όπου σε περνούσανε αφ’ την Αγια Βαρβάρα
Λειδινέ μου Λειδινέ μου
Φεύγεις, πάεις Λειδινέ μου τσ εμάς αφήνεις κρύους,
πεινασμένους, διψασμένους ,κι όχι λίγο μαραμένους.
Λειδινέ μου λειδινέ μου
Πάλι Θα’ρθεις Λειδινέ μου,.με του Μάρτη τις δροσιές,
με τα’ Απρίλη τα λουλούδια τσαί του Μάη τις δουλειές.
Λειδινέ μου – Λειδινέ μου
Ήρθε η ώρα να μας φύγεις , πααινε εις το καλό,
τσάι με το καλό να έρθεις κι όλους να μας βρεις γερούς.

Λειδινέ υου – Λειδινέ μου τσάι κλισαρωμένε μου.

Μετά τον θρήνο έβαζαν τον νεκρό πάνω σε μια πόρτα στολισμένη με λουλούδια, ιδίως δειλινά και πήγαιναν να τον θάψουν.
Σχηματιζόταν μια πομπή, ιδίως από παιδιά που κρατούσαν λουλούδια, κλαδιά από φοίνικες και σημαίες πάνω σε κοντάρια, τα μαντήλια των γυναικών, και τραγουδούσαν το ίδιο τραγούδι. Στη συνέχεια πήγαιναν τοννεκρό Λειδινό και τον έθαβαν σε ένα λάκκο που
είχαν ανοίξει και σε δύο τρεις μέρες, άνοιγαν τον λάκκο και έπαιρναν το ομοίωμα του νεκρού.
Τότε έτρεχαν και φώναζαν «Αναστήθηκε ο Λειδινός». Το βράδυ μοίραζαν το στάρι, κρίθινες κουλούρες, κρασί ρετσίνα και πολλούς άλλους μεζέδες και όλο το χωριό άρχιζε τον χορό και το τραγούδι με τα παλιά τραγούδια της Αίγινας.
Διασκέδαζαν χορεύοντας καλαματιανό, συρτό, μπάλο. Ο θάνατος λοιπόν του Λειδινού συμβολίζει την παύση του απογευματινού φαγητού και κατ’επέκταση την παύση των εαρινών και θερινών εργασιών, ακόμη όμως βαθύτερα συμβολίζει τη ζωή που περνάει και ανανεώνεται, τη βλάστηση που μαραίνεται με το χειμώνα και ξαναγεννιέται με την άνοιξη.
Πρόκειται για πανάρχαιο έθιμο, σχετίζεται με πανάρχαιες λατρείες και δείχνει πόσο παλιά είναι η πολιτιστική παράδοση της Αίγιναςς Η Κατερίνα Κακούρη που είχε μελετήσει τις προϊστορικές και προαισθητικές μορφές θεάτρου, έγραψε ότι η κηδεία του Λειδινοα είναι ένα πανάρχαιο λατρευτικό έθιμο πουεπιδιώκει πτν γονιμοποίηση της γης και την καλή χρονιά.
Για τον πανάρχαιο αυτό μύθο του Λειδινού κατά τον ιστορικό καθηγητή και σοφό Αιγίνήτη Ηρειώτη Παναγή στο βιβλίο του (έκδοση 1925) μεταξύ των άλλων για τον Λειδινό αναφέρει τα εξής: Το κολατσιό, το γεύμα και το Λειδινό ήταν τρίδυμα αδέλφια.
Πρώτος γεννήθηκε το κολατσιό, δεύτερος το γεύμα και τρίτος ο Λειδινός. Η μητέρα τους ονομαζόταν πείνα ή λίμα ή βουλιμία. Σε τρεις μέρες από τη γέννηση των παιδιών ζήτησε από τις Μοίρες να τα μοιράσουν. Αποφάσισαν λοιπόν οι Μοίρες στην αθανασία του κολατσιού και του γεύματος και για το Λειδινόστου ήταν καχεκτικός να πεθάνει.
Η μεγάλη μοίρα αποφάσισε διαφορετικά: ο Λϊιδινός μέσα στον χρόνο, τους έξι μήνες να ζει και τους άλλους έξι να είναι πεθαμένος αλλά τότε που θα ζει να βοηθά τους
ανθρώπους.
Όταν ο Λειδινός πέθανε για πρώτη φορά πάνω στον τάφο του φύτρωσε ένα όμορφο λουλούδι που ονομάστηκε «ΛΕΙΔΙΝΟΣ» και σήμερα το λουλούδι αυτό αφθονεί στην Αίγινα.
Το έθιμο σταμάτησε στην Κυψέλη όπου γινόταν με τονπόλεμο του 1940. Μεταπολεμικά πρωτεργάτρια της αναπαραστάσεως του εθίμου ήταν η Ασπασία Γκίκα και μάλιστα το ομοίωμα του Λειδινού είχε έντονο φαλλικό χά|ακτήρα. Η Κοινοτική αρχή επανέφερε από το 1994 την αναβίωση του εθίμου, σε συνεργασία με τον Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο Κυψέλης. > Λ

Αρέσει σε %d bloggers: