Α Φ Α Ι Α

Ένας από τους πιό γνωστούς και καλά διατηρημένους δωρικούς ναούς της Ελλάδας, ο ναός της ΑΦΑΙΑΣ βρίσκεται στο νησί της ΑΙΓΙΝΑΣ επάνω στον πευκόφυτο λόφο κοντα στον Μεσαγρό και πηγαίνοντας για Αγία Μαρίνα στο βορειοανατολικό μέρος του νησιού.
Οι ανασκαφές στην περιοχή αποδεικνύουν τη χρήση του λόφου ως θέση λατρείας από την εποχή του χαλκού ενώ τα πρώτα αρχιτεκτονικά στοιχεία δημιουργήθηκαν στην περιοχή στον 7ο αιώνα ΠΧ -BC. Κατά τη διάρκεια των αρχικών ανασκαφών θεωρήθηκε ότι ο ναός ήταν αφιερωμένος στον ΔΙΑ ή στην ΑΘΗΝΑ .
Το 1901, μετά από την πιό εκτενή έρευνα του Γερμανου Αρχαιολόγου Furtwangler διαπιστώθηκε ότι ο ναόσ ήταν αφιερωμένος στην ΑΦΑΙΑ μια τοπική θεά που ήταν παρόμοια με τη Μινωική θεότητα ΒΡΙΤΟΜΑΡΤΥΣ . Σύμφωνα με τον ΠΑΥΣΑΝΙΑ τον γνωστο περιηγητή , «Στην ΑΙΓΙΝΑ καθώς πλησιάζετε το βουνό του ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΙΑ , υπάρχει ένα Ιερό αφιερωμένο στην AΦΑΙΑ για οποίο ο ΠΙΝΔΑΡΟΣ σύνθεσε ένα τραγούδι .
Η ιστορία της θεάς προέρχεται από εναν μύθο που συναντάται στην Κρήτη, όπου λένε την ιστορία για τον ΕΥΒΟΥΛΟ και την ΚΑΡΜΗ και την γέννηση της ΒΡΙΤΟΜΑΡΤΗΣ που έτρεχε στα δάση και κυνηγούσε με την ΑΡΤΕΜΙΔΑ . Στην συνέχεια ο μύθος λέει πώς η νύμφη για να ξεφύγει αρχικα απο τον ΜΙΝΩΑ και ύστερα απο τούς ψαράδες που την έφεραν μέχρι τις ακτές της Αίγινας έτρεξε στην ακτή κάτω απο το σημείο του ναού και εξαφανίστηκε σιγά σιγα από τα μάτια αυτών που την ακολουθούσαν ( έτσι προέρχεται και το τοπικό της όνομα ΑΦΑΙΑ = Αφανής – αόρατη ) . Στην Κρήτη ήταν επίσης γνωστή ώς ΔΙΚΤΥΝΝΑ .

Το σημείο εστίασης του ιερού της ΑΦΑΙΑΣ είναι ο ναός ( ο τρίτος και πιό μεγαλοπρεπής ) από το 500 πΧ περίπου και ο βωμός απέναντι από την ανατολική πρόσοψή του ναού που συνδέεται με το ναό με μια κεκλιμένη ράμπα. Ένας τοίχος τεκτονικών πεζουλιών εσωκλείει το άδυτο και παρέχει το έδαφος επιπέδων επάνω στο οποίο χτίστηκε ο ναός . Οι προσκυνητές περνούσαν την είσοδο όπου ευρίσκοντο τα προπύλαια μετρίου ύψους . Ακριβώς πέρα από την είσοδο ξεχώριζε μια ψηλή στήλη στην κορυφή της οποίας είχε στηθεί μια ΣΦΙΓΓΑ από λευκό παριανό μάρφμαρα , ( αραγε είναι αυτή που βλέπουμε σήμερα με κομμένα φτερά στο Μουσείο της Αίγινας? ) ενώ δεξιά της εισόδου και έξω από τον τοίχο του αδύτου υπήρχε ένα μεγάλο κτήριο, το οποίο θεωρείται οτι λειτουργούσε ώς κατοικία των ιερέων και των εξυπηρετούμενων διοικητικών λειτουργιών. Η πιό πρόωρη δομή λατρείας στην περιοχή ήταν ένας υπαίθριος βωμός , και ένας πρόωρος ναός με τέσσερις στήλες ( από 575 πΧ περίπου) Αυτός ο ναός καταστράφηκε από την πυρκαγιά περίπου 510 πΧ . Τα προπύλαια , ο περιβάλλον τοίχος , το σπίτι των ιερέων, ο βωμός, και η στήλη της Σφίγγας όλα χρονολογούνται σε αυτήν την πρόωρη περίοδο κατασκευής. Ο πρόσφατος αρχαϊζων ναός που βλέπουμε σήμερα κατασκευάστηκε μετά τις καταστροφές αυτού του παλαιότερου ναού στο τέλος του 6ου αιώνα πΧ, ή νωρίς στον 5ο αιώνα.
Οι ανασκαφές του ναού άρχισαν το 1811, και συνεχίστηκαν από τους γερμανικούς αρχαιολόγους το 1901. Ο ναός είναι δωρικός περίπτερος με έξι στήλες στις άκρες και δώδεκα στήλες στα πλευρά, μια ανάλογη σχέση 1:2 που ήταν ασυνήθιστη για έναν ναό της εποχής του . Οι προηγούμενοι αρχαϊζοντες ναοί χτίστηκαν συνήθως με μια ανάλογη σχέση 1:3. Ο ναός της ΑΦΑΙΑΣ εισήγαγε στην Αρχιτεκτονική για πρώτη φορά στον Ελληνικό κόσμο τις αναλογίες του και την κλίση των στηλών που επηρέασαν το αρχιτεκτονικό ύφος των πιό πρόσφατων κλασσικών ναών όπως του Παρθενώνα της Αθήνας. Ο ναός είχε συνολικά 32 στήλες, 29 των οποίων ήταν μονολιθικές . Κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από τοπικό ασβεστόλιθου ( πωρόλιθο ) και καλύφθηκε με μαρμάρινο στόκο που χρωματίστηκε με χρωστικές ουσίες.
Σε σχέση με άλλους ναούς της εποχής, ο ναός της ΑΦΑΙΑΣ παρουσίασε μια άλλη καινοτομία στο εσωτερικό του όπου αντί μιας ενιαίας κιονοστοιχίας που εκτείνεται από το πάτωμα στο ανώτατο όριο, οι αρχιτέκτονες ενσωμάτωσαν μια δεύτερη κιονοστοιχία για να υποστηρίξουν την επίπεδη στέγη. Ο ναός στέγαζε το άγαλμα λατρείας της ΑΦΑΙΑΣ που κατασκευάστηκε από ελεφαντόδοντο και διακοσμήθηκε με ζωηρά χρώματα και μερικά από τα κομψότερα γλυπτά της πρόσφατης αρχαϊζουσας και πρόωρης κλασσικής περιόδου. Η γλυπτική σύνθεση των αετωμάτων ήταν μοναδική επειδή παρουσίασαν ένα ενοποιημένο θέμα και ένα συνεπές μέγεθος όλων των γλυπτών. Ενώ η Αθηνά στέκεται ψηλή στο κέντρο του τριγώνου των αετωμάτων , τα υπόλοιπα άτομα της σύνθεσης είναι όλα το ίδιο μέγεθος και εμφανίζονται σε διαφορετικές στάσεις που επιτρέπει να προσαρμ’οζονται ομαλά στη σύνθεση στο υπόλοιπο ελαττούμενο τριγωνικό χώρο των αετωμάτων. Το συγκρότημα των γλυπτών από παριανό λευκό μάρμαρα απεικονίζει σκηνές από τον τρωικό πόλεμο . Τα γλυπτά του ανατολικού αετώματος αντικαταστάθηκαν μετά απο μια δεκαετία ή δύο μετα την αρχική τοποθέτησή τους , πιθανώς επειδή καταστράφηκαν από κάποιο άγνωστο λόγο .
Συνεπώς, τα πρόωρα αγάλματα ανήκουν στην πρόσφατη αρχαϊζουσα περίοδο, ενώ τα νεώτερα γλυπτά εμφανίζουν όλα τα χαρακτηριστικά της κλασσικής εποχής. Τα γλυπτά των αετωμάτων κλάπηκαν το 1811 από τον άγγλο Cockerell και τον Γερμανό Hallerstein, ενώ η Ελλάδα ήταν ακόμα κάτω από την τουρκική κατοχή. Δύο έτη αργότερα, το 1813, ο πρίγκηπας Ludwig I της Βαυαρίας αγόρασε τα γλυπτά, και τα εξέθεσε στο μουσείο Glyptothek στο Μόναχο, Γερμανία. Το 1962 πραγματοποιήθηκε εργασία αποκατάστασης και τα γλυπτά και τοποθετήθηκαν σε μια ακριβέστερη ρύθμιση. Τα γλυπτά είναι ακόμα στο μουσείο Glyptothek. Εκτός από αυτα που βρίσκονται τώρα στη Γερμανία, διάφορα μικρότερα μέρη των γλυπτών τηε ΑΦΑΙΑΣ εκτίθενται στο μουσείο της ΑΙΓΙΝΑΣ και στο εθνικό αρχαιολογικό μουσείο στην Αθήνα.

Σήμερα ο ναός της ΑΦΑΙΑΣ είναι μια εξαιρετική αρχαιολογική περιοχή για κάποιον που επισκέπτεται στην Ελλάδα. Το μικρό μέγεθος του ναού είναι σε τέλεια αναλογία με τον περιβάλλοντα χώρο μεταξύ των πεύκων, και με τη θαυμάσια θέα του Σαρωνικού Κόλπου και της γύρω περιοχής . Ο καλύτερος χρόνος να επισκεφτεί ο ναός Aphaia ειδικά το καλοκαίρι είναι νωρίς το πρωί. Το πουλμαν των τουριστών φθάνουν για τις σύντομες επισκέψεις στις 10:00 το πρωί , έτσι εάν επισκεφτείτε τον ναό νωρίτερα από αυτό που θα αποφύγετε τα πλήθη και τη ζέστη , ενώ η σκιά των πεύκων μπορεί γύρω παρέχει λίγη ανακούφιση από την καλοκαιρινή ζέστη , . Υπάρχει επίσης ένα μικρό cafε απέναντι από την είσοδο και ένα μικρό μέρος χώρων στάθμευσης.

back – ΑΡΧΗ BLOG

Αρέσει σε %d bloggers: